UPI MDR चार्ज 2026: संपूर्ण माहिती
2026 च्या शेवटापासून व्यापाऱ्यांना मोठ्या UPI पेमेंटवर छोटी फी द्यावी लागेल. काय जाहीर झाले, ते कधी सुरू होईल, कोणाला काहीच द्यावे लागत नाही आणि तुम्हाला किती लागेल, सर्व इथे आहे.
MDR म्हणजे काय
मर्चंट डिस्काउंट रेट (MDR) म्हणजे डिजिटल पेमेंट स्वीकारण्यासाठी व्यापारी आपल्या बँकेला किंवा पेमेंट गेटवेला देतो ती फी. पैसे तुमच्या खात्यात सेटल होण्याआधीच ती पेमेंटमधून कापली जाते. RuPay डेबिट कार्ड सोडून कार्ड पेमेंटवर MDR लागतो. जानेवारी 2020 पासून RuPay डेबिट कार्ड आणि UPI मर्चंट पेमेंटवर MDR नाही, पण पेमेंट गेटवे आपल्या सेवेची फी घेऊ शकतो.
काय जाहीर झाले
15 सप्टें, 2026 रोजी अर्थ मंत्रालयाच्या वित्तीय सेवा विभागाने व्यक्ती-ते-व्यापारी (P2M) UPI पेमेंटचा नियम जाहीर केला:
- ₹2,000 किंवा त्यापेक्षा कमी पेमेंटवर MDR नाही. संख्येने हे UPI मर्चंट पेमेंटपैकी 95% पेक्षा जास्त आहेत.
- ₹2,000 पेक्षा जास्त पेमेंटवर 0.4%.
- प्रत्येक पेमेंटवर जास्तीत जास्त ₹300, जी ₹75,000 ला गाठली जाते.
- ग्राहकाकडून काहीही शुल्क नाही, आणि UPI ॲप प्लॅटफॉर्म फी लावू शकत नाहीत.
- व्यापारी MDR ग्राहकावर टाकू शकत नाहीत.
हे कधी सुरू होईल
MDR 15 ऑक्टोबर 2026 पासून लागणार होता. दोन दिवस आधी, 13 ऑक्टो, 2026 रोजी, NPCI च्या UPI and Services Steering Committee ने सणांचे कारण देत तो दिवाळी 2026 नंतर, NPCI ने अजून जाहीर न केलेल्या तारखेपासून पुढे ढकलला. दर किंवा मर्यादेत बदल जाहीर झालेला नाही. नवीन तारखेपर्यंत UPI मर्चंट पेमेंटवर MDR नाही.
कोणाला काहीच नाही किंवा कमी द्यावे लागते
- व्यक्ती-ते-व्यक्ती (P2P) पेमेंट, स्वतःच्याच खात्यात पाठवलेले पैसेही, कोणत्याही रकमेवर मोफत आहेत.
- P2PM प्लॅनवरील छोटे व्यापारी, ज्यांना UPI QR ने स्वतःच्या खात्यात महिन्याला ₹1 लाखापर्यंत मिळतात, ते MDR देत नाहीत. सलग तीन महिने ₹1 लाखापेक्षा जास्त मिळवणारा व्यापारी P2M दरावर जातो.
- रेल्वे, टेलिकॉम, विमा, इंधन आणि वीज-पाणी यांसारख्या बिलांवर ₹2,000 पेक्षा जास्त प्रत्येक पेमेंटवर फ्लॅट ₹5. शाळा आणि कॉलेजच्या फीवरही कमी दर आहे.
- कॅपिटल मार्केट पेमेंट, जसे म्युच्युअल फंड आणि स्टॉकब्रोकर, यांवर 0.02%, जास्तीत जास्त ₹300.
- AutoPay मँडेटवर MDR नाही.
- UPI शी जोडलेले RuPay क्रेडिट कार्ड आणि क्रेडिट लाइन कार्डच्या नियमांनुसार चालतात.
किती लागेल: उदाहरणे
₹12,400 च्या पेमेंटवर ₹49.60 MDR लागतो. ₹1,00,000 च्या पेमेंटवर 0.4% ने ₹400 होतील, पण मर्यादेमुळे ₹300 लागतात. बँका आणि गेटवे फीवर 18% GST लावतात, त्यामुळे ₹12,400 च्या पेमेंटवर एकूण ₹58.53 लागतात.
तुमच्या रकमा UPI MDR कॅल्क्युलेटर मध्ये वापरून पाहा.
MDR वरील GST
ही फी एक सेवा आहे, त्यामुळे तुमची बँक किंवा गेटवे त्यावर 18% GST घेतो आणि तो आपल्या मासिक टॅक्स इनव्हॉइसवर दाखवतो. तुम्ही GST मध्ये नोंदणीकृत असाल, तर इनव्हॉइसशी जुळल्यावर हा GST सहसा इनपुट टॅक्स क्रेडिट म्हणून क्लेम करता येतो. काय क्लेम करायचे ते तुमचे CA ठरवतात.
सुरू होण्याआधी काय करावे
- तुमचे कोणते पेमेंट ₹2,000 पेक्षा जास्त आहेत आणि त्यांचा 0.4% साधारण किती होतो ते पाहा.
- तुमचे खाते P2M आहे की P2PM, आणि तुमचा व्यवसाय फ्लॅट ₹5 च्या कॅटेगरीत येतो का ते तपासा.
- दर महिन्याचे सेटलमेंट रिपोर्ट आणि गेटवेचे GST इनव्हॉइस एकत्र ठेवा.
- सुरू झाल्यावर प्रत्येक सेटलमेंट नियमाशी जुळवा; पाहा सेटलमेंटमध्ये कापलेला MDR कसा तपासायचा.
प्रश्नोत्तरे
- ग्राहक UPI MDR देतात का?
- नाही. पेमेंट मिळवणारा व्यापारी तो देतो. ग्राहक जास्त काही देत नाहीत, आणि UPI ॲप कोणतीही फी लावू शकत नाहीत.
- 2026 मध्ये UPI MDR चा दर किती आहे?
- ₹2,000 पेक्षा जास्त मर्चंट पेमेंटवर 0.4%, प्रत्येक पेमेंटवर जास्तीत जास्त ₹300, आणि फीवर GST.
- UPI MDR कधीपासून लागू आहे?
- तो 15 ऑक्टोबर 2026 पासून लागणार होता, पण NPCI ने 13 ऑक्टो, 2026 रोजी तो दिवाळी 2026 नंतर, NPCI ने अजून जाहीर न केलेल्या तारखेपासून पुढे ढकलला.
- मित्र आणि कुटुंबाला पाठवलेल्या पैशांवर MDR आहे का?
- नाही. व्यक्ती-ते-व्यक्ती UPI पेमेंट कोणत्याही रकमेवर मोफत राहतील.
- छोटी दुकाने UPI MDR देतील का?
- P2PM प्लॅनवर नाही, ज्यात व्यापाऱ्याला UPI QR ने स्वतःच्या खात्यात महिन्याला ₹1 लाखापर्यंत मिळतात. इतर व्यापारीही ₹2,000 किंवा त्यापेक्षा कमी पेमेंटवर काहीच देत नाहीत.